Zombi geyik hastalığı yayılıyor: Bilim insanlarından felaket uyarısı (Zombi geyik hastalığı nedir? Nasıl bulaşır?)

Bilim insanları, geçtiğimiz yıl ABD’de yüzlerce hayvanın yakalandığı “zombi geyik hastalığının”, insanlara da bulaşabileceği uyarısında bulundu. Canlıları, ağzı salyalı, uyuşuk, tökezlemiş ve boş bakışlarla bırakan hastalık ABD’nin Wyoming eyaletinde yaşayan 800 geyikte görüldü. Ancak uzmanlar hastalığın “yavaş ilerleyen bir felaket” olduğu uyarısında bulundu ve hükümetleri hastalığın insanlara yayılma ihtimaline karşı hazırlıklı olmaya çağırdı.

Bilim insanları, ABD’de vakaları artan “zombi geyik” hastalığının endişe verici olduğunu açıkladı.

Kronik israf hastalığı (CWD) adı verilen zombi geyik hastalığını araştıran Dr. Cory Anderson, “İngiltere’deki deli dana hastalığı salgını, bir gecede, örneğin çiftlik hayvanlarından insanlara bir yayılma olayı gerçekleştiğinde işlerin nasıl çığırından çıkabileceğinin bir örneğini sundu. Benzer bir şeyin gerçekleşme potansiyelinden bahsediyoruz. Kimse bunun kesinlikle olacağını söylemiyor ama insanların hazırlıklı olması önemli.” diye konuştu.

İngiltere’de 1980 ve 1990’larda büyükbaş hayvanların enfekte et ve kemik tozu ile beslenmesi nedeniyle yayılan deli dana hastalığının ardından 4,4 milyon büyükbaş hayvan katledilmişti.

Genellikle sığırlar için ölümcül olan hastalık, merkezi sinir sistemini enfekte ediyor ve hayvanlarda agresif semptomlar ve koordinasyon eksikliğine neden oluyor. 1995’ten bu yana 178 insan ölümü ise bu hastalığın insan varyantına bağlandı.

Alliance for Public Wildlife’a göre, 2017 yılında yaklaşık 15 bin hayvan insanlar tarafından tüketildi. Kurum, bu rakamın her yıl yüzde 20 oranında artmasının beklendiğini aktardı. Dr. Anderson, Wisconsin’de binlerce insanın muhtemelen enfekte geyik eti yediğini söyledi.

Zombi geyik hastalığını, bir ortama bulaştıktan sonra ortadan kaldırılması son derece zor. Bilim insanların hastalığa neden olan mikroorganizmaların kirde veya yüzeylerde yıllarca kalabildiğini; ayrıca dezenfektanlara, formaldehite, radyasyona ve 600 derecede yanmaya karşı dirençli olduğunu söyledi.

Wyoming’deki zombi geyiği salgını haberi, ABD’li biyoteknoloji şirketi Ginkgo Bioworks’un hayvanlardan insanlara bulaşan hastalıkların 2050 yılında 2020 yılına kıyasla 12 kat daha fazla insanı öldürebileceği uyarısında bulunmasının ardından geldi.

Şirket, yayılma olarak bilinen zoonotik hastalıkların neden olduğu salgınların, küresel ısınma ve ormansızlaşma nedeniyle gelecekte daha sık görülebileceğini söyledi.

Grubun araştırmasına göre, 1963 ile 2019 yılları arasında salgın hastalıklar her yıl neredeyse yüzde 5, ölümler ise yüzde 9 oranında arttı.